Veel bedrijven huren personeel in via een uitzendbureau, detacheerder of ander bemiddelingsbureau. Voor die bedrijven verandert er per 1 januari 2027 iets wezenlijks. Op die datum treedt de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) in werking. De wet stelt eisen aan uitleners en legt daarnaast verplichtingen op aan de bedrijven die personeel inlenen. Wat de Wtta voor inleners betekent, zetten we hieronder op een rij.
Het kabinet bevestigde dit voorjaar dat de ingangsdatum overeind blijft. Uitstel is niet aan de orde. Voor organisaties die personeel inlenen, is het belangrijk dat zij voorbereid zijn op de nieuwe regels voor inlenen. Het is ook een goed moment om de samenstelling van uw flexibele schil tegen het licht te houden.
Een toelatingsstelsel voor uitleners
De Wtta voert een verplicht toelatingsstelsel in voor iedereen die arbeidskrachten ter beschikking stelt aan een derde partij. Dat geldt voor uitzendbureaus en detacheerders, maar ook voor andere intermediairs die personeel onder leiding en toezicht van een opdrachtgever laten werken. Wie geen toelating heeft, mag straks niet meer uitlenen. Wat dat voor uitleners zelf betekent, leest u in ons eerdere artikel over de nieuwe regels voor bedrijven die uitzenden en detacheren.
Voor toelating moet een uitlener onder meer:
- een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) overleggen;
- een waarborgsom van € 100.000 per rechtspersoon storten;
- met een onafhankelijk inspectierapport aantonen dat hij aan het normenkader voldoet;
- aantoonbaar het juiste loon betalen, inclusief de inlenersbeloning.
De Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) beoordeelt de aanvragen en beheert het openbare register waarin staat welke uitleners zijn toegelaten.
Wat de Wtta voor inleners betekent
De Wtta legt de verantwoordelijkheid ook bij de inlener. U mag straks alleen nog zaken doen met een uitlener die is toegelaten. Werkt u met een partij die dat niet is, dan bent u zelf in overtreding. Of u daarvan op de hoogte was, doet niet ter zake. Concreet betekent dit dat u:
- vóór het aangaan of voortzetten van een samenwerking controleert of uw uitzendbureau of detacheerder in het NAU-register staat;
- bijhoudt en kunt aantonen welke werknemers via welke uitlener bij u werken;
- risico loopt op een bestuurlijke boete wanneer u toch met een niet-toegelaten partij werkt. Die boetes zullen fors zijn.
De boetes zoals genoemd in de parlementaire toelichting kunnen oplopen richting € 90.000,- en gelden per overtreding en niet per bedrijf. Bij meerdere krachten van dezelfde niet-toegelaten uitlener loopt het bedrag dus snel op!
De Wtta voor inleners: de tijdlijn in vier momenten
De data lopen in de berichtgeving door elkaar. Op een rij:
Vijf dingen die u nu kunt doen
De Wtta voor inleners vraagt vooral om voorbereiding. Begin daarom met deze vijf stappen.
- Breng uw flexibele schil in kaart. Welke bureaus leveren u personeel? Vaak zijn dat er meer dan gedacht. Ook IT-dienstverleners en consultancybureaus die mensen onder uw leiding en toezicht laten werken, kunnen onder de Wtta vallen.
- Vraag uw uitleners naar hun voortgang. Is de aanvraag voor toelating ingediend? Wanneer verwachten zij duidelijkheid van de NAU?
- Bouw een controlemoment in. Zodra het register live is, controleert u structureel of uw leveranciers erin staan. Leg die controle ook vast.
- Pas uw inkoopvoorwaarden aan. Leg contractueel vast dat een uitlener toegelaten moet zijn en blijven en beschrijf wat er gebeurt als dat niet zo is. Neem toelating op als harde ontbindende voorwaarde voor voortzetting van de samenwerking, zodat u niet onnodig vastzit aan bureaus die niet (meer) zijn toegelaten.
Zzp-inhuur valt buiten de Wtta
Nu de administratieve last en het risico van inlenen via bureaus fors toenemen, loont het om de balans in uw flexibele schil opnieuw te bekijken. Rechtstreeks zakendoen met zelfstandig ondernemers die via een eenmanszaak werken, valt namelijk buiten de reikwijdte van de Wtta. De verplichtingen uit de Wtta voor inleners gelden dan niet. Er is dan geen sprake van terbeschikkingstelling door een derde partij. Dat betekent geen toelatingsplicht, geen register om te controleren en geen boeterisico op dit punt.
Minder administratieve last. Geen registratieverplichting rond de Wtta, geen periodieke controle of uw leverancier nog toegelaten is en geen afhankelijkheid van de doorlooptijd bij de NAU.
Directe toegang tot specialistische kennis. Een zzp’er zet zijn expertise in voor een afgebakende opdracht. U spreekt rechtstreeks met de professional die het werk doet, zonder intermediair ertussen.
Flexibiliteit die aansluit op de opdracht. U schaalt op en af op basis van het werk dat er ligt, zonder de verplichtingen die horen bij een arbeidsovereenkomst of een uitzendrelatie.
Kostenvoordeel. Daarnaast berekenen uitleners de kosten van toelating, waarborgsom en periodieke controles door in hun tarief. Bij directe inhuur van een zzp’er speelt dat niet. Marktpartijen verwachten dat het verschil in uurtarief daardoor groter wordt.
Eén nadrukkelijke kanttekening hoort hierbij. De Wtta staat los van de handhaving op schijnzelfstandigheid. Ook een samenwerking die buiten de Wtta valt, moet echt zelfstandig zijn ingericht: geen gezagsverhouding en geen verkapt dienstverband. Daarover schreven we eerder in werken met zzp’ers en het voorkomen van schijnzelfstandigheid. Wie de zzp-inzet goed organiseert en toepast in de praktijk, profiteert van de voordelen van zzp-inhuur zonder de nieuwe verplichtingen en boeterisico’s die gelden bij het werken met uitleners en detacheerders die door deze nieuwe regelgeving waarschijnlijk ook weer duurder zullen worden.
Wat betekent dit voor uw flexibele schil?
De Wtta voor inleners verschuift de verantwoordelijkheid nadrukkelijk naar de opdrachtgever. Breng uw leveranciers in kaart, vraag door op hun voortgang richting toelating en bepaal welk deel van uw flexibele schil beter rechtstreeks via zzp-inhuur kan lopen. Wie daar nu mee begint, heeft in 2027 geen probleem.
Veelgestelde vragen over de Wtta voor inleners
Wanneer gaat de Wtta in?
De wet treedt op 1 januari 2027 in werking. Vervolgens start de Nederlandse Arbeidsinspectie op 1 januari 2028 met handhaven.
Geldt de Wtta ook voor zzp’ers?
Nee. Huurt u een zelfstandig ondernemer rechtstreeks in die werkt vanuit een eenmanszaak, dan is er geen sprake van terbeschikkingstelling door een derde partij en valt die samenwerking buiten de Wtta. De regels rond schijnzelfstandigheid gelden uiteraard wel gewoon.
Welke boete riskeer ik als inlener?
Werkt u met een niet-toegelaten uitlener, dan kan de boete fors oplopen.
Hoe controleer ik of een uitzendbureau is toegelaten?
Vanaf 1 juli 2027 is het openbare register van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt raadpleegbaar. Tot die tijd vraagt u uw uitleners naar de status van hun aanvraag.
Wilt u meer weten over de nieuwe Wtta wetgeving en de gevolgen voor de inzet van ingeleende werknemers neem dan contact met ons op.
Meer informatie bij de overheid
Over de Wtta:
- Rijksoverheid: Nieuwe wet voor aanpak misstanden bij uitzendbureaus en andere uitleners (Wtta)
- Ondernemersplein: Nieuwe regels voor bedrijven die personeel in- of uitlenen (Wtta)
- Nederlandse Arbeidsinspectie: Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten
- Toelating uitleenmarkt (NAU): over de Wtta en het toelatingsproces